Ana Səhifə Blog

ANA SƏHİFƏ

HAQQIMIZDA

MƏQALƏLƏR

AKSİYALAR

XƏBƏRLƏR

ŞƏKİLLƏR

QLOBAL İSTİLƏŞMƏ

MEDİA HAQQIMIZDA

İqlim dəyişıikliyi üzrə Yeni Qlobal Razılaşmaya olan Tələbat

Dərc Olunmuş Həqiqət

Qısa faktlar:

Düzgün istiqamətdə atılan ilk sanballı addım kimi, 1997-ci ilin Kyoto Protokolu dünyanın bir neçə sənayeləşmiş ölkələrində istixana qaz emissiyalarının bəzi hallarda azaldılması və stabilləşdirilməsində artıq kömək etmişdir. Bununla belə, Kyoto Protokolu altında emissarların azaldılması hədəfləri 36 sənayeləşmiş ölkə qrupuna aiddir və qlobal qaz emissiyalarının yalnız bir hissəsini əhatə edir. Protokolun öhdəlik mərhələsi 2012-ci ildə başa çatır.

Həm inkişaf etmiş, həm də inkişaf etməkdə olan ölkələrdən olan emissiyaların sürətlə artması  Kyoto ilə ratifikasiya edilmiş sənayeləşmiş ölkələr qrupunun nail olduğu emissiyanın azalması əks təsir göstərəcək. Yeni hərtərəfli razılaşmalarsız yüksək sənayeləşmiş ölkələr və iqtisadiyaytı yeni-yeni pöhrələnən ölkələrin hər ikisinin emissiyalarına hökm etmək çətin olacaq. Buna görə də 2012-ci ildən sonrakı iqlim dəyişiklikləri üzrə anlaşma əldə etmək üçün danışıqların aparılmasını irəli sürmək vacibdir

  • Sənayeləşmiş ölkələr üçün emissiyaların azadılması hədəfləri barədə Kyuota Protokolunun vaxtı 2012-ci ildən öz qüvvəsini itirir. Emissiyaların azadılması üzrə Kyuoto Protokolu qlobal isitixana qaz emissiyalarının yalnız bir hissəsini əhatə edir. Yüksək sənayeləşmiş ölkələrin emissiyaları qeyri sabit olduğu halda, dəyişiklik astanasında olan iqtisadiyyatlar (keçmiş Sovet İttifaqının çox az ölkələri istisna olmaqla) tənəzzül illərindən sonra yenidən dirçəlməyə başlayıblar. İnkişaf etməkdə olan ölkələrin adambaşına düşən emissiyaları sənayeləşmiş ölkələrlə müqayisədə az olduğundan sürətlə inkişaf edən iqtisadiyyatlardan olan emissiyaların kəskin artması səbəbindən digər inkişaf etmış ölkələr kimi yeni qlobal razılaşma onlara da  şamil edilməlidir.
  • İqlim dəyişikliyi və onun təsirlərinə dair elmi dəlillər göstərir ki, daha güclü beynəlxalq hərəkətin mühümlüyünə olan hiss böyüməkdədir. Kyuota Protokolunun ilk öhdəlik dövrü 2008-ci ilə kimi başlamasa da, iqlim dəyişikliyi üzrə yeni razılaşma əldə olunmalıdır

Çətinliklər

  • Inkişaf etməkdə olan ölkələr  müdafiəsizdir- Ona görə ki, Inkişaf etməkdə olan ölkələr sənayeləşmiş ölkələrə nisbətən daha az gəlir əldə etdiklərindən, inkişaf etməkdə olan ölkələr inkişaf etmiş ölkələrlə müqayisədə  iqlim dəyişikliklərinin təsirlərinə daha çox məruz qalırlar və bu təsirlərə uyğunlaşmaq üçün çox az imkanları vardır. Bundan əlavə, inkişaf etməkdə olan ölkələrin emissiyaları bütövlüklə qalxir və sənayeləşmiş ölkələrə nisbətən emissiyaların adambaşına düşən səviyyələri daha azdır. Bir çox inkişaf etməkdə olan ölkələr üçün emissiyaların mütləq səviyyəsi ekstremal dərəcədə azdır. Növbəti qlobal razılaşma, sənayeləşmiş ölkələrin iqtisadı maraqlarını qorumaqla yanaşı, inkişaf etməkdə olan ölkələrin maraqlarına ünvanlanmalıdır.
  • Daha böyük emissiyanın azadılmasına ehtiyac vardır-İstixana qazları 1990-cu ilin səviyyələrindən 2030-cu ildə təxminən 25 faizdən 90 faizə qədər artacaq. Qlobal iqtisadiyyatı sarsıtmadan emissiyaları, sürətli və əhəmiyyətli dərəcədə irəliləyiş və iqlimə dost texnologiyaları –enerji və texnologiyanın inkişafı-tədbiq etməklə daha dərindən azaltmaq mümkündür.

Danışıqlar Üçün Mərkəzi Məsələlər.

  • Danışıqlar üçün  mümkün mövzular-gələcək iqlimlə bağlı razılaşmanın spesifik layihələrini qabaqcadan demək hələ tez olduğuna baxmayaraq, istiqamətləndirici prinsipləri və genişlənmiş sistemə daxil olacaq maddələri təyin etmək mümkündür. Sağlam hərtərfli razılaşmanı həll etmə-elə bir razılaşmanı ki, gələcək onilliklər üçün cığır qoyacaq-2009-cu ilə kimi təhlükəli şübhə ifadə etsə də, əsaslandırılmış cədvəl mümkündür. İqlim Dəyişikliyi üzrə 2007-ci ilin Dekabrında Balidə keçiriləcək Konfrans 2012-ci ildən sonrakı illər üçün iqlim dəyişikliyinin siyasəti üzrə hərtərəfli gündəliyin irəli sürülməsinə zəruri təklif üçün imkan yaradır. Əsas prinsiplər 2008-ci il ərzində müəyyən olunmalıdır və 2012-ci ildə ratifikasiya olunması üçün dünya ictimaiyyəti razılıq ələd etməlidir.
  • 2012-ci ildən sonrakı iqlim dəyişikliyi rejimi, problemin qlobal həllinin ünvanlanmasının bütün aspektlərinə imkan yaratmaq üçün daha da genişləndirilməlidir, əlavə olaraq:
    • Son zamanlar elmi tapıntılarla və biznesin uzunmüddətli investisiya planlaşdırma ehtiyaclarının uyğunluğu ilə bir sırada uzunmüddətli qlobal cavab;
    • Özlərinin tarixi məsuliyyəti və iqtisadi imkanları ilə bir sırada rəhbərlik etməyə davam etməli  sənayeləşmiş ölkələrin öz emissiyalarını daha çox azaltması;
    • İnkişaf etməkdə olan ölkələrin bundan sonra da cəlb edilməsi, əsasən də həmin ölkələrin ki, emissiyaları artıq və yaxud da yaxın gələcəkdə atmosferik qatılaşdırırmasına əhəmiyyətli dərəcədə öz töhfəsini verir;
    • Sosial- iqtisadi inkişafı qoruyaraq və kasıbçılığı azaldaraq, öz emissiyalarını məhdudlaşdırmaq və iqlim dəyişikliyinin təsirlərinə uyğunlaşmağa kömək məqsədilə inkişaf etməkdə olan ölkələr üçün stimul, və bunun üçün də;
    • Çox mənfəətli bazarı realizə etmək və inkişaf etməkdə olan ölkələrə stimul vermək üçün ehtiyac duyulan mənbələri səfərbər etməyə himayəlik etmək məqsədilə artırılmış karbon bazarı vasitəsilə elastiklilik;
  • Başlamaq- Böyük səkkizliyə daxil olan sənayeləşmiş ölkələr, Braziliya, Çin, Hindistan, Meksika və Cənubi Afrika kimi 5 inkişaf etməkdə olan ölkələrlə birgə Balidə hərtərəfli razılıq əldə etmək üzrə danışıqlarda aktiv və konstruktiv iştirak etmək üçün müraciət olunmuşlar. Bu il, BMT-nin himayədarlığı altında, hərtərəfli iqlim dəyişikliyi prosesində konstruktiv yanaşma və tam hüquqlu maraqları və qayğıları daxil edən effektli və ədalətli razılaşmanın hazırlanmasında dünyanı imkanlarla təmin edəcək.
  • İqlim dəyişikliyi üzrə BMT-nin yüksək səviyyəli tədbiri - BMT-nin Katibi, General Ban-Ki-moon 24 Sentyabr 2007-ci ildə, Baş Məclisdə ümumi debatdan bir gün qabaq, Bali Konfransı üçün nöqteyi-nəzərlərin mübadiləsini asanlaşdırmaq və siyasi iradəni oyatmaq məqsədilə Nyu-Yorkda qeyri-rəsmi yüksək səviyyəli  tədbir təşkil edəcək. Tədbir, qeyri-rəsmi olsa belə, qlobal forumda iqlim dəyişikliyinə müraciətin vacibliliyini bir daha təsdiqləmək və bütün ölkələri hərtərəfli prosesə cəlb etmək imkanlarını təmin etmək məqsədini güdür.
Tərcümə hüququ bütünlüklə "Rəqəmsal İnkişaf" İB-nə məxsusdur. İstifadə edən zaman, mənbənin göstərilməsi vacibdir.

İqlim Dəyişikliyi ilk baxışda

İqlim dəyişikliyinin səbəbləri

Gələcək Üçün Məntiqi Nəticə


 
Qlobal istilik RƏQƏMLƏRDƏ
(bu rəqəmlər 25 yanvar 2008-ci il üçün həqiqidir)


Fluoresyent işıq lampası


Hidrogen yanacaqlı velosiped
Çin hidrogenlə işləyən infrastrukturu digər dövlətlərə nisbətən daha tez qura bilər. Amerikanın General Motors şirkəti hidrogen avtomobillərini orada satmağı planlaşdırdığı halda, daha kiçik olan Pearl Hydrogen artıq velosipedlər istehsal edir.Əfsuslar ki, velosipedlər hələ ki, çox bahadır. Amma, firmanın nümayəndələri deyir ki, kütləvi istehsala başlanandan sonra onun qiyməti $2500-dan $500 kimi düşə bilər. Velosiped saatda 15 mil olmaqla 60 mil gedə bilir. Hidrogen yanacağı qurtardıqdan sonra isə onu adi velosiped kimi də sürmək olur.

 

"Təbiətə bir
toxunuş bütün
dünyanı qohum edir
".

Uilyam Şekspir

Orta Amerikanlı ildə 9.44 ton CO2 ixrac edir.

Copyright © 2008 Digital Development - mail@didev.org
Müəllif hüquqları Rəqəmsal İnkişaf İçtimai Birliyinə məxsusdur.